Oświetlenie stanowiska montażowego – jak zmierzyć oświetlenie stanowiska pracy?

Odpowiednie oświetlenie stanowiska montażowego ma bezpośredni wpływ na komfort pracownika, dokładność wykonywanych czynności i bezpieczeństwo pracy. Samo zastosowanie mocnej lampy nie oznacza jednak, że przestrzeń została właściwie oświetlona. Kluczowe jest sprawdzenie, ile światła rzeczywiście dociera do powierzchni roboczej.

Do tego służy pomiar natężenia oświetlenia wyrażanego w luksach (lx). Jak go wykonać? Poniżej przedstawiamy prostą instrukcję krok po kroku.

Czym jest natężenie oświetlenia i dlaczego mierzy się je w luksach?

Natężenie oświetlenia określa ilość światła padającego na daną powierzchnię. Jednostką pomiarową jest luks (lx).

W praktyce oznacza to, że pomiar należy wykonywać dokładnie tam, gdzie pracownik realizuje swoje zadania. W przypadku stanowiska montażowego może być to blat stołu, powierzchnia montażowa, miejsce kontroli produktu albo obszar, na którym wykonywane są precyzyjne czynności.

Warto pamiętać, że nie wystarczy zmierzyć jednego punktu. Oświetlenie może być bardzo dobre bezpośrednio pod oprawą, a jednocześnie zdecydowanie słabsze kilka metrów dalej.

Dlatego prawidłowa ocena stanowiska wymaga wykonania kilku pomiarów.

Jak zmierzyć oświetlenie stanowiska pracy? Pomiar luxów krok po kroku

Pomiar natężenia światła można wykonać za pomocą luksomierza. To niewielkie urządzenie wyposażone w czujnik, który mierzy ilość światła docierającego do określonego miejsca.

Krok 1. Przygotuj luksomierz

Przed rozpoczęciem pomiaru sprawdź stan urządzenia i wybierz odpowiedni zakres pomiarowy. Czujnik powinien być czysty, ponieważ zabrudzenia mogą wpływać na wynik.

Jeżeli korzystasz z miernika cyfrowego, warto również upewnić się, że bateria jest naładowana.

Krok 2. Określ płaszczyznę pracy

Następnie ustal miejsce, w którym wykonywana jest praca.

W przypadku stanowiska montażowego może to być:

• blat stołu,
• powierzchnia robocza,
• miejsce montażu elementów,
• obszar kontroli jakości,
• powierzchnia, na której pracownik wykonuje precyzyjne czynności.

Czujnik luksomierza powinien znajdować się na wysokości odpowiadającej rzeczywistej płaszczyźnie pracy.

Nie należy więc mierzyć oświetlenia przypadkowo – np. przy podłodze, jeżeli pracownik wykonuje wszystkie zadania na blacie.

Krok 3. Włącz całe oświetlenie

Pomiar wykonaj w warunkach odpowiadających rzeczywistej pracy.

Jeżeli stanowisko jest wykorzystywane przy włączonych lampach LED, wszystkie oprawy, które normalnie pracują podczas wykonywania obowiązków, powinny być uruchomione.

Jeżeli na stanowisko wpływa również światło dzienne, należy uwzględnić jego obecność. Warto także przeprowadzić pomiar w różnych warunkach, jeżeli ilość światła naturalnego w ciągu dnia znacząco się zmienia.

Krok 4. Umieść czujnik na powierzchni roboczej

Czujnik luksomierza ustaw w miejscu wykonywania pracy. Nie zasłaniaj go dłonią ani innym przedmiotem.

Ważne jest również, aby osoba wykonująca pomiar nie powodowała własnym ciałem dodatkowego zacienienia.

Krok 5. Wykonaj pomiar w kilku punktach

To jeden z najważniejszych etapów.

Nie należy opierać oceny całego stanowiska na jednym wyniku. Warto wyznaczyć kilka punktów pomiarowych obejmujących całą powierzchnię roboczą.

Przykładowo:

W przypadku większego stanowiska lub rozbudowanej strefy montażowej liczba punktów powinna być odpowiednio większa.

Krok 6. Zapisz wyniki w luksach

Każdy odczyt zapisz osobno.

Przykładowy pomiar może wyglądać następująco:

Dzięki temu można sprawdzić nie tylko średni poziom oświetlenia, ale również równomierność rozkładu światła.

Dlaczego średnia liczba luksów nie wystarczy?

Wyobraźmy sobie stanowisko, na którym średni wynik wynosi 700 lx. Na pierwszy rzut oka może wyglądać to bardzo dobrze.

Jeżeli jednak jeden fragment blatu ma 900 lx, a drugi tylko 400 lx, pracownik będzie miał do czynienia z dużymi różnicami w jasności.

Taki rozkład może powodować większe zmęczenie wzroku i pogarszać komfort wykonywania zadań.

Dlatego przy projektowaniu oświetlenia stanowiska montażowego trzeba zwrócić uwagę zarówno na poziom natężenia, jak i jego równomierność.

Jak obliczyć średnie natężenie oświetlenia?

Jeżeli wykonano kilka pomiarów, można obliczyć ich średnią arytmetyczną.

Przykładowo:

720 + 680 + 745 + 610 + 690 = 3445 lx

Następnie:

3445 ÷ 5 = 689 lx

Średnie natężenie oświetlenia w tym przykładzie wynosi więc około 689 lx.

Trzeba jednak pamiętać, że sama średnia nie pokazuje pełnego obrazu. Równie istotne jest to, jak bardzo poszczególne punkty różnią się między sobą.

Oświetlenie stanowiska montażowego a rodzaj wykonywanej pracy

Nie każde stanowisko montażowe wymaga takiego samego oświetlenia.

Inne wymagania może mieć miejsce, w którym pracownik wykonuje prosty montaż dużych elementów, a inne stanowisko przeznaczone do precyzyjnego składania małych komponentów.

Na dobór opraw wpływają między innymi:

• rodzaj wykonywanych czynności,
• dokładność pracy,
• wielkość elementów,
• powierzchnia stanowiska,
• wysokość montażu opraw,
• kolor i charakter powierzchni,
• dostęp światła dziennego,
• rozmieszczenie stanowisk,
• możliwość występowania cieni i olśnienia.

Dlatego wybór lampy wyłącznie na podstawie jej mocy nie jest dobrym rozwiązaniem.

Jak uniknąć cieni na stanowisku montażowym?

Nawet bardzo wydajne źródło światła nie zapewni dobrego efektu, jeżeli zostanie niewłaściwie rozmieszczone.

Problem może pojawić się szczególnie wtedy, gdy pracownik zasłania rękami powierzchnię roboczą. Światło padające tylko z jednego kierunku może powodować powstawanie cieni.

Właściwie zaprojektowane oświetlenie powinno więc zapewniać możliwie równomierne doświetlenie obszaru pracy.

Dobrym rozwiązaniem są oprawy liniowe, które pozwalają uzyskać szeroki rozkład światła i dobrze dopasować układ oświetlenia do długości stanowiska.

Lampy LED AXION i OPTIS do stanowisk montażowych

Jeżeli pomiar wykazał niewystarczające lub nierównomierne oświetlenie, kolejnym krokiem jest dobór odpowiednich opraw.

W przypadku profesjonalnych stanowisk pracy warto zwrócić uwagę na lampy liniowe LED AXION i OPTIS.

Ich konstrukcja pozwala projektować oświetlenie dopasowane do konkretnej przestrzeni, zamiast przypadkowo rozmieszczać pojedyncze źródła światła.

AXION – rozwiązanie do profesjonalnych przestrzeni pracy

Oprawy AXION można wykorzystać między innymi w obiektach przemysłowych i przestrzeniach, w których istotne jest odpowiednie doświetlenie miejsc wykonywania pracy.

Przy projektowaniu stanowiska można dobrać parametry oprawy oraz ich rozmieszczenie do charakterystyki konkretnego pomieszczenia.

OPTIS – lampy liniowe do wymagających przestrzeni

OPTIS to kolejne rozwiązanie przeznaczone do profesjonalnego oświetlenia. Forma liniowej oprawy dobrze sprawdza się tam, gdzie ważne jest uzyskanie odpowiedniego rozkładu światła na wydłużonej powierzchni roboczej.

W zależności od charakteru stanowiska można zaplanować układ opraw tak, aby ograniczyć niedoświetlone obszary i poprawić komfort pracy.

Najczęstsze błędy podczas pomiaru oświetlenia

Podczas sprawdzania stanowiska pracy łatwo popełnić kilka błędów.

Pomiar tylko w jednym punkcie – nie pokazuje rzeczywistego rozkładu światła.

Trzymanie czujnika w dłoni nad powierzchnią pracy – może prowadzić do przypadkowego zacienienia.

Pomiar w innym miejscu niż płaszczyzna pracy – wynik nie będzie odpowiadał warunkom, w których faktycznie pracuje człowiek.

Sprawdzanie wyłącznie mocy lampy – większa moc nie zawsze oznacza lepsze oświetlenie stanowiska.

Pomijanie olśnienia i cieni – prawidłowa liczba luksów nie gwarantuje jeszcze komfortowych warunków pracy.

Brak analizy całego pomieszczenia – sąsiednie stanowiska, ciągi komunikacyjne i inne strefy również mogą wpływać na projekt oświetlenia.

Jak prawidłowo dobrać oświetlenie stanowiska montażowego?

Najlepszym rozwiązaniem jest rozpoczęcie od analizy konkretnego stanowiska. Należy określić jego wymiary, wysokość pomieszczenia, rodzaj wykonywanych czynności oraz istniejące oświetlenie.

Następnie można wykonać pomiary luksomierzem i sprawdzić, gdzie występują niedobory światła.

Dopiero na tej podstawie warto dobrać odpowiednie oprawy LED i ich rozmieszczenie.

W przypadku większych hal produkcyjnych lub wielu stanowisk montażowych szczególnie istotny jest profesjonalny projekt oświetlenia. Pozwala on uniknąć sytuacji, w której po montażu lamp okazuje się, że część powierzchni nadal jest niedoświetlona.

Potrzebujesz odpowiedniego oświetlenia stanowiska pracy?

Jeżeli planujesz nowe stanowisko montażowe, modernizujesz istniejące oświetlenie albo chcesz sprawdzić, czy obecne lampy zapewniają właściwe warunki, warto zacząć od analizy potrzeb.

LEDBERG pomoże dobrać odpowiednie lampy LED AXION lub OPTIS oraz zaplanować ich rozmieszczenie.

Dzięki temu nie musisz samodzielnie dobierać liczby opraw wyłącznie na podstawie ich mocy. Projekt można dopasować do wymiarów stanowiska, charakteru wykonywanej pracy i oczekiwanego efektu.

Skontaktuj się z LEDBERG – pomożemy dobrać rozwiązanie do Twojego stanowiska montażowego.

Kontakt +48 790 700 116
 www.ledberg.pl
 info@ledberg.pl